MDR danışmanlığı kimler için gerekir?
Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, cihazı kendi adı veya markasıyla piyasaya arz eden imalatçıya yükümlülükler getirir. Bu nedenle MDR süreci en çok şu firmaları ilgilendirir:
- Türkiye’de tıbbi cihaz üreten firmalar: Cihazlarını CE işaretiyle Türkiye’de ve Avrupa Birliği’nde satmak için.
- Kendi markasıyla ürün piyasaya arz eden firmalar: Ürünü başkasına ürettirse bile imalatçı yükümlülüğü taşıyan firmalar.
- Ürün yelpazesini genişleten imalatçılar: Yeni bir cihazı veya mevcut bir cihazın yeni modelini piyasaya sunacak firmalar.
İn vitro tanı amaçlı cihazlar ayrı bir yönetmeliğe (IVDR) tabidir; bu cihazlar için süreç farklı işler.
CE teknik dosyada gerekenler
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Cihaz tanımı ve spesifikasyonlar | Kullanım amacı, varyantlar, aksesuarlar, temel UDI-DI |
| İmalatçının sağladığı bilgiler | Etiket ve kullanım talimatı |
| Tasarım ve imalat bilgileri | Tasarım aşamaları, imalat süreçleri ve tesisler |
| Genel güvenlilik ve performans gereklilikleri | Her gerekliliğin nasıl karşılandığını gösteren kontrol listesi |
| Risk yönetimi | Fayda-risk analizi ve risk yönetimi kayıtları |
| Ürün doğrulama ve validasyon | Testler, klinik değerlendirme raporu |
| Pazar sonrası gözetim (Ek III) | Gözetim planı ve raporları |
İmalatçı, cihazlarına tahsis ettiği tüm UDI’ların listesini teknik dokümantasyonun parçası olarak güncel tutmakla yükümlüdür.
Adım adım MDR süreci
- Kapsam ve sınıflandırma. Ürünün tıbbi cihaz olup olmadığı ve yönetmeliğin sınıflandırma kurallarına göre hangi sınıfa girdiği belirlenir.
- Uygunluk değerlendirme yolunun seçimi. Sınıfa göre imalatçı beyanı veya onaylanmış kuruluş katılımlı yol belirlenir.
- Kalite yönetim sistemi. Cihazın sınıfına uygun kalite yönetim sistemi kurulur veya güncellenir.
- Teknik dosya. Ek II ve Ek III’e göre teknik dokümantasyon hazırlanır; klinik değerlendirme yapılır.
- Onaylanmış kuruluş. Gerekiyorsa onaylanmış kuruluşla değerlendirme süreci yürütülür ve sertifika alınır.
- Uygunluk beyanı ve CE işareti. İmalatçı AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini iliştirir.
- Kayıt. Cihaz uygunluk belgeleriyle birlikte ÜTS’ye kaydedilir.
Eski direktif sertifikası olan cihazlar
Eski Tıbbi Cihaz Direktifi (MDD) kapsamında uygunluk belgesi olan cihazlar için geçiş süreleri, Avrupa Birliği’nin 2023/607 sayılı Tüzüğü ile uzatılmış; Türkiye’de de 2 Nisan 2023 tarihli yönetmelik değişiklikleriyle uygulamaya alınmıştır. TİTCK’nın kayıt kılavuzuna göre, Tüzükteki koşulların sağlanması şartıyla:
| Cihaz grubu | Piyasaya arz / hizmete sunma için son tarih |
|---|---|
| MDD kapsamındaki Sınıf III implante edilebilir ısmarlama cihazlar | 26.05.2026 |
| Sınıf III cihazlar ve sayılan istisnalar dışındaki Sınıf IIb implante edilebilir cihazlar | 31.12.2027 |
| Diğer Sınıf IIb, Sınıf IIa, Sınıf Im ve Sınıf Is cihazlar | 31.12.2028 |
| MDD’de Sınıf I iken MDR’de onaylanmış kuruluş gerektiren sınıfa yükselen cihazlar | 31.12.2028 |
Geçiş hükümlerinden yararlanmak için önce EBS üzerinden Kuruma başvurulması, başvuru uygun bulunursa ilgili cihaz ve belgeler için ÜTS’de kayıt veya güncelleme başvurusu yapılması gerekir. Koşullar arasında MDR’ye uygun bir kalite yönetim sistemi ve onaylanmış kuruluşa zamanında başvuru gibi şartlar bulunur; cihazınız bu durumdaysa takvimi ve koşulları ayrıca değerlendiririz.
Sık yapılan hatalar
- Sınıfı yanlış belirlemek. Yanlış sınıf, yanlış uygunluk değerlendirme yoluna ve yeniden çalışmaya yol açar.
- Klinik değerlendirmeyi küçümsemek. Klinik veriler yetersiz kalır veya mevcut literatürle desteklenmez.
- Teknik dosyayı statik görmek. Pazar sonrası gözetim verileri teknik dosyaya geri beslenmez.
- Etiket ve kullanım talimatını sona bırakmak. Bu belgeler risk yönetimiyle uyumlu olmalıdır.
- Onaylanmış kuruluş takvimini hesaba katmamak. Değerlendirme süresi proje planına dahil edilmez.
UDM bu süreçte ne yapar?
- Ürününüzün kapsamını ve sınıfını, gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak değerlendiririz.
- Uygunluk değerlendirme yolunu ve gereken belgeleri içeren bir yol haritası hazırlarız.
- Teknik dosyanın yapısını kurar, mevcut belgelerinizdeki eksikleri işaretleriz.
- Onaylanmış kuruluş başvurusuna hazırlık ve sorulara yanıt sürecinde destek veririz.
- Uygunluk tamamlandıktan sonra ÜTS kaydı adımını birlikte yürütürüz.
CE işaretini ve sertifikayı biz vermeyiz; sertifikayı onaylanmış kuruluş düzenler. Klinik değerlendirme ve test gibi uzmanlık gerektiren işler için yetkin kişi ve kuruluşlarla çalışmanızı öneririz.
Kaynaklar
- Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
- TİTCK — Tıbbi Cihaz Yönetmeliği metni
- TİTCK — Tıbbi Cihazların Ürün Takip Sistemine Kayıt Süreçlerine İlişkin Kılavuz (TCKKD-KLVZ-03), Onuncu Bölüm
- TİTCK — 2023/KK-2 sayılı (AB) 2023/607 sayılı Tüzük hükümlerine ilişkin duyuru
- İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)